Komşu Sofrasında Ne Yesek?

Komşu ülke Ermenistan’da yemek yerken kendinizi yabancı bir ülkeye gitmiş gibi hissetmeyeceksiniz. Sofrasına oturduğunuz insanların sıcaklığı Türkiye’deki komşunuzu aratmazken yediğiniz yemeklerin alıştığınız yemeklere bazen benzer, bazen ise aynı olması yabancılık çekmemenizi sağlayacak. 


Tanıdık lezzetler, ortak damak tadı, benzer isimlerle bezenmiş bir mutfakla karşılaşmaya hazır olun. Elbette daha önce denemediğiniz pek çok yeni tadı da tatmak şansını yakalayacaksınız. 


“Coğrafya kaderdir” derler. Mutfak ve gastronomi konusunda bu sözün etkisini kimse reddedemez. İçinde yaşanılan coğrafya ve tarım, mutfağın temel belirleyicisi olur. O iklimde hangi besin yetişir, hangi hayvan çoktur, denize uzak mıdır yakın mıdır, tüm bunlar mutfağı şekillendiren ana unsurlardır. 

Ermenistan, yozlaşmış modernitenin henüz bozmadığı doğal hayvancılık sahalarına sahip. Bu yüzden tadına bakacağınız et için şimdiden beklentinizi yükseltebilirsiniz. Kırmızı etin baskın olduğu Ermeni mutfağında yüksek kalitede, lezzetli ve damakta iz bırakan et yemeye hazır olun. 


Ermenistan mutfağını şekillendiren kültürel zemine baktığımızda ise hem yerleşik Ermenilerin hem de dünyanın farklı coğrafyalarından edindikleri mutfak kültürlerini Ermenistan’a taşıyan Diasporadan Ermenistan`a göçen Ermenilerin birbiriyle lezzet konusunda rekabet ettiğine tanık olacaksınız. 

Bugün Diaspora Ermenileri olan insanların hemen hemen hepsinin Anadolu topraklarından olduğunu yemek yerken unutmayacaksınız. Unutmak mümkün mü, bu kadar ortak kelimeye ve ortak yemeğe sahip olan iki mutfağa tanıklık ederken? 




image12

Türkiye’nin En Ünlü Gurmeleri Ermenistan İçin Ne Dedi?

MUTFAKLARIMIZIN SINIRLARI YOK!


Önerilere geçmeden önce hatırlatalım; mutfaklar, ülkelerinin siyasi sınırlarına hapsolmuş değiller. 


Bu tadlar o sınırlar çizilmeden çok önce sofralarımızdaydılar. 


Yemekler, son yüzyıl içinde yükselen ve güçlenen milliyetçi ideolojiler ile “milli kültürel kimliğin bir parçası” olarak empoze ediliyor, yaratılan tartışmalar ise siyasi çekişmeleri besliyor. 


Kavga etmeyelim, bu yemekler hepimizin. 


Bir çok yemek sadece Osmanlı, Türk, Ermeni veya Rum kültürüne ait demek doğru değil. Bu yemekler coğrafyanın hemen her yerinde, hatta Orta Doğu’da farklı halklar tarafından da yapılıyor. Önemli olan “Bu bizim” kavgasına girmeden benzerlikleri ve farklılıkları ile bu yemeklerin tadını çıkarıp, ortaklıklarımızı görebilmek. 

image13

NELERİ DENEYELİM?

DOLMA

image14

İlk sırada tabii ki dolma var, hem de binbir çeşit. Ermenistanlılar etli dolmada ustalar, zeytinyağlı konusunda ise Halep’ten göç eden Ermenilerin yaptığı sarmayı denemekte fayda var. Patlıcan, kabak, lahana ve tabii ki en lezizi etli yaprak dolması. Ermenilerin oruç döneminde yediği içi tahıl ile doldurulmuş lahana dolmaları var ki mutlaka deneyin adı “Pasus Dolma”. Bu dolmalara ilk ısırıkta aşık olacaksınız. Yerevan’ın en iyi dolması tabii ki Dolmama Restaurant’ta yenmeli, fiyatı yüksek bulabilirsiniz, daha uygun seçenekler de var.

MANTI

image15

Fırınlanmış mantının gerçek bir et suyunda piştiğini düşünün, işte Yerevan’da deneyeceğiniz mantı tam da bu! Leziz bir mantı için Haleplilerin işlettiği Zeituna’yı ya da ataları bir Anadolu göçmeni olan Artush’un yerini öneriyoruz.

KHAŞ

image16

Sakatatseverler elini kaldırsın. Paçaseverler iki elini kaldırsın. Bazen paça, bazen sakatattan yapılan khash, kışın içinizi ısıtacak bir lezzet bombası. Sarımsak koymayı ihmal etmeyin. Türkiye’dekinin aksine Ermenistan’da Khash sabahın erken saatlerinde, bir kaç kadeh shot vodka eşliğinde bir resitalmişcesine içiliyor. Khash özellikle sonbahar döneminde hemen hemen her restoranda var, biz Yerevan Pandok’u öneriyoruz.

KHOROVATS

image17

Dünyanın en eski yemeklerinden biri ateş üzerinde et pişirmek olsa gerek. Antik çağlardan bugün taşınan bir kültüre sahip Ermenistan’da da şişe geçirilen et pişirilmemesi düşünülemez. Khrovats’ın özelliği büyük parçalar halinde pişirilmesi. Etseverlerin çoğunlukla sevdiği gibi. İyi bir barbekü için Sherep ya da Lavash Restoranlar ziyaret edilebilir, memnun kalırsınız!

LAHMACUN

image18


Et ve hamurun baskın olduğu Ermeni mutfağında, bu coğrafyanın en sevilen yemeklerinden lahmacunun farklı yaklaşımlarına tanık olabilirsiniz. Tumanyan caddesi üzerindeki Mer Taghe kafe/restourant Yerevan’ın ilk ve en iyi lahmacunlarını yapan yer. Ermenistan’da lahmacuna lahmaco deniyor.

HARİSA

image19

Adının yabancılığına aldanmayın, bildiğimiz keşkek ama nasıl lezzetli, hele soğuk kış günlerinde, üzerinde bir parça gerçek tereyağı ile servis edilirse. Denemeden gelmeyin. Karas adındaki telefonla servis yapan ve şehrin birçok yerinde restoranlarını görebileceğiniz zincir, çok uygun fiyatla harisanızı istediğiniz yere getirebilir. “Yok, ben oturup bunun tadını çıkarırım!” derseniz o zaman buyrun Our Village / Mer Gyugh Restaurant’a!

TARİHÇİ GURME BURAK ONARAN'IN KALEMİNDEN "KOMŞUDA HAŞ ÇORBASI"

İşkhan Balığı

image20

Göl balığı olduğuna aldanmayın, adı prens anlamına gelen bu balığı mutlaka deneyin. Sevan gölü kenarında bu keyfi yaşayacaksınız, sipariş etmeden fiyat konsunda anlaşın. Sevan’a kadar gitmişken “yengeç kebabını” da deneyin. Yanlış duymadınız yengeçten elde edilen etle hazırlanan bu kebap bir harika. Yerevan’da İşkhan’ı birçok iyi restoranda bulabilirsiniz ama biz iyi bir balıkçaya gitmek istiyoruz derseniz adresiniz Fish House olmalı.

Khapama

image21




Bal kabağının içinde çeşit çeşit kurutulmuş meyve ile hazırlanıp fırına verilen harika bir lezzet! Bizce en iyi adres Megerian Carpes Restourant! 

Kabab

image22


Tavuk ya da dana, hatta kuzu etinden yapılan harika kebapları denemeden dönmeyin deriz. Dikkat! Suriye restoranlarında deneyecekleriniz ile Ermenistan’dakilerin tadı farklı olacak.

İçli Kyufta

image23

Evet evet yanılmıyorsunuz bu da Ermenilerin içli köftesi ve tabii ki bu da çok leziz. Ermenistan’da yaygınlaşması 1950’lerde batı Ermenilerinin, Ermenistan’a göçü ile başlıyor. Suriyeli Ermeni restoranlarına giderseniz kaçırmayın. Kyufta demişken bir de satır kıymasından hazırlanan ve suda pişen Ejmiadzin Kyfta var ki, o da mutlaka denenmeli...

Basturma - Sujukh

image24


Şarküteri et ürünlerinin şahı pastırmanın Ermeni versiyonunu tatmadan Ermenistan’dan ayrılmayı düşünmeyin bile. Hem et kalitesi hem ustalık Ermeni basturmasını ve sucuğunu Türkiye’dekilerin üzerine taşıyor.

Zhinglyanov Hats

image25


Yirmiden fazla taze otla, sac üzerinde hazırlanan bu gözleme benzeri yiyeceği sanıyoruz tatmış değilsiniz. Özellikle vejetreyen beslenenler için harika ve besleyici bir yiyecek, birçok yerde bulabilirsiniz ama iyi bir adres sorarsanız Zhinglyanov Hats diyeceğiz.

Yerevan'da Fıstık Ezmesi ve Elma Dilimleri… Vildan AY, Gazeteci

LAVAŞ

image26

“Mayasız hamura aşinayız” diyenler buradaki lavaşın tadına bakmalılar. Tadına baktıktan sonra hızla tükeneceğini hesap edip ona göre tedarik etmeyi unutmayın. 

SOKAKTA NE YENİR?

image27

Sokak yemeklerini atladınız diyenleri duyar gibiyiz, sona sakladık diyelim. Shaurma yani dürüm döner oldukça doyurucu, ekonomik ve leziz bir opsiyon. Tumanyan Shaurmayı öneririz. Peynirli ve patatesli Peraskhiler ve Khajapuriler yine ucuz ve lezzetli sokak yiyecekleri. Oldukça ucuz bir diğer lezzet ise kremalı ponchik, en lezzetli olan Grand Candy’de, gitmişken bir sürü şeker ve çikolata da alabilirsiniz. 

SALATALARI UNUTMAYIN!

image28

Bunlar dışında farklı salataları denemeye çalışın, mericmekten nara, farklı tadlar eklenmiş bu salataları seveceğinizi düşünüyoruz. Tatslısız olmaz diyenlerdeyseniz, bildiğiniz baklavaya pek benzemeyen Gavari Pakhlava’nın bir tadına bakın. Biraz da sulu yemek derseniz, yoğurtlu ve buğdaylı Spas çorpası, kırmızı pancarlı Borscht ve büyük parça etleri ile Bozbash tam size göre! Unutmadan Grechka pilavını da denemeyi ihmal etmeyin. Tüm bunlara ek olarak süt ürünleri, peynirler, yoğurtlar, otlar, turşular ve birbirinden leziz doğal meyve suları Ermensitan’daki sofralarda sizi bekliyor.