image38

Bir Gününüzü Paracanov Müzesinde Geçirin

Cengiz AKTAR, Akademisyen


İllâki… Bu sıra dışı, dâhi ve tabu kırıcı sanatçının evine gidin, kendisi için yaptırılan ama ömrü vefa etmediği için bir gece dahî geçiremediği müze-evi görün. Tepeli Erivan’ın tepelerinden birinde nispeten münzevi mekân, bizim memlekette çok az bilinen ama dünyaya mâl olmuş Paracanyan nam-ı diğer Paracanov’u (1924-1990) keşfetmenize önayak olabilir. 


Müze-ev resmen 1991’de açıldı. Dzoragiugh Etnografi Merkezi ve Paracanov’un evi olmak üzere iki binadan oluşur. Daha önce Museum of Armenian Folk Art’ta sergilenmiş 600 civarı sanat eserinin üzerine Paracanov’un Tiflis’teki evindeki eşyalar, daha çok hapishanede yazdığı hiç yayımlanmamış senaryolar, librettolar, Lilia Brik, Andrei Tarkovsky, Yuri Nikulin ve döneminin önde gelen kültür insanlarıyla yazışmalar, doküman ve fotoğraflar, filmler, kolajlar, çizimler, bebekler, şapkalar ve enstalasyonlar olmak üzere yaklaşık 1.400 işi barındırır. Ziyaret edilen bölümler haricinde depolarda sayısız eser mevcuttur. 

Türkiyeliler Ermenistan'ı Anlatıyor...

Kafkasların En Büyük MescİDİ Gök Mescİt

image39

Cem Balkan, Fotoğrafçı- Gazeteci 


1766 yılında inşa edilen caminin 1996-1999 yılındaki restorasyonu da komşu İran tarafından yapılmış.

Kafkasların en büyük mescidi olarak bilinen Gök Mescit, Erivan'ın en işlek caddelerinden olan Mesrop Maştots Caddesi üzerinde 7 bin metrekarelik alana kurulu. 1765 yılında, Erivan Valisi olan Hüseyin Ali Han tarafından inşa ettirilmiş. Mescidin 20 metre yüksekliğinde asıl kubbesi ve onu destekleyen iki küçük kubbesi bulunuyor. 24 metrelik minaresinin üstündeki mavi çinileri özellikle dikkati çekiyor.

MAKALEYİ OKUYUN

Ermenİstan’da Turİst Olmak

image40

M. Ragıp ZIK, Araştırmacı  


Ermenistan köy hayatına tanık olmak sizi bu ülkeye gönülden bağlayacak çünkü Türkiye köy hayatından hiçbir farkı yok! Bir selamınızın akşamı edecek sohbetleri açacağı bu köylerde eğer muhabbeti koyulttuğunuzda Hrant Dink’in neden iki yakın halk, iki uzak komşu dediğini hatırlayacak, belki de uzağı yakın etmek için şimdikinden daha çok şey yapmak isteyeceksiniz. 

makaleyİ okuyun

Ermenİce Memleketİmİn Dİllerİnden Bİrİydİ

image41

Mehmet Fatih USLU, Akademisyen


Diyebilirim ki, kente bugün duyduğum muhabbetimi yürüyerek tesis ettim ve güzel yürünülebilen şehirlerin nasıl daha yaşanılası olduğunu Erivan’da bir kez daha idrak ettim. Bugün bu satırları yazarken geçirdiğim o güzel üç ayı can-ı gönülden özlüyorum. 

MAKALEYİ OKUYUN

Ermenİstan’a Gİtmek, Uzaktakİ Bİr Dosta Sarılmak Gİbİ

image42

Yaprak GÜRDAL, Gezi Yazarı


Ermenistan’da olmak, çok yakınında olup sana çok uzak duran bir dosta sarılmak gibi. Bense bu komşu ülkeyi ilk kez uzaktan görmüştüm. Kars‘ın Ani antik kentinin yanından akan Akhuryan (Arpaçay) Nehri üzerindeki İpekyolu Köprüsü, tek kemeri çökmüş bir halde Türkiye-Ermenistan arasında yer alıyor. Ani’den bakmıştım karşı kıyılara, bir gün buralara ayak basacağımı bilmeden…


Makaleyi Okuyun

Yeşİl Pasaportlu Bİr Turİst ve Dİlİjanlı Taksİcİ

image43

Erol KÖROĞLU, Akademisyen


Ermenistan’ı görmek, Ermenistan’da olmak aynı zamanda onları görmek ve onları tanımak da demek. Yediğiniz, içtiğiniz ve gezip gördükleriniz kadar, belki onlardan da kıymetli bu. Ermenistan’da çok insan var; onları görmeye, duymaya, bilmeye çalışın derim. 

Makaleyİ OKUYUN
image44

Ermenistan’ın En güzel Manastırları ve Küçük Otelleri

Sevan NİŞANYAN, Dilbilimci, Yazar


Daha Türkiye’deyken birkaç kişiden duymuştum, Tufenkian adlı bir Amerikalı Ermeni, Sevan Gölü kıyısında harika bir küçük otel kurmuş, tam bizim seveceğimiz türden bir yermiş. Mutlaka gidile! Otel güzel. Yerel mimariye uygun, detayları dürüst ve kusursuz. Enfes kilimlerle donatılmış, araya müzelik çanak çömlek serpiştirilmiş. Ekip iyi eğitilmiş. Belki biraz fazla North American. Trendy. Sorduk soruşturduk, gölün ıssız doğu yakasında, Tsapatagh diye kuş uçmaz kervan geçmez bir yerdeymiş. Yerlilerden kime sorduysak Tsapatagh’ı bilen yok. Sonradan iş anlaşıldı. Meğer Tsapatagh’ın bilinen adı Kızılkend’miş, değişmiş. Azeri köyüymüş, 92’de boşaltılmış. İmroz’daki Rum köylerini anımsatan bir lanetlenmişlik duygusu, girer girmez insanı vuruyor.

Türkiyeliler Ermenistan'ı Anlatıyor...

YakInINIzdakİ Ülke: Ermenİstan

image45

Emine Uçak ERDOĞAN, Gazeteci-Yazar


Ermenistan yemeği, kültürü, insanları ve coğrafyasıyla bize çok ‘yakın’. Ama bu yakınlığın farkına varabilmek için öncelikle ‘sınırı’ geçmek lazım. Sınırdan kasıt sadece coğrafik değil zihinsel bariyerlerimiz de ziyareti, geziyi zorlaştıran engellerden. 


Bize çok yakın bir kültürün içinde; bozulmamış, piyasalaşmamış bir gündelik hayatın içinde; konforlu ve sükunet içinde bir tatil düşünüyorsanız; Ermenistan hem tarihi hem de doğal güzellikleriyle çokça seçenek sunmaya hazır hizmetinizi öne çıkardığınızdan da emin olun.

Makaleyİ Okuyun

Mayakovski Köyü ve Nazım Hikmet

image46

Alin OZİNİAN, Siyasi Analist


Ermenistan’da köyler bizim Türkiye’de bildiğimiz köylere pek benzemiyor. Evinde piyanosu olan köylü, aynı zamanda çok iyi bir çiftçi ya da domuz üretici olabilir. Hayatını patates ekerek geçinen diğer bir köylünün yine köylü olan, köy okulunun müzik öğretmeni karısı, muazzam çello çalabilir. Maddi sıkıntılardan dolayı evin duvarına boya hatta sıva süremeyen köylülerinin evlerinin duvarlarında birbirinden etkileyici yağlıboya tablolar ya da duvardan duvara Rus, Ermeni ve Batı Edebiyatı klasikleri ile donanmış kütüphaneler de olabilir. Geçmiş 100 yılda, Sovyetlerin sanatı halka “indirmeleri” Ermenilerin sanatkarlığı ile birleşince, böyle alışılmadık ama ruh okşayan detaylar Ermenistan’da hala hayatta.

Makaleyİ Okuyun

Ararat’ın Eteğİnde Khor Virap

image47

Çiğdem MATER, Yapımcı


2006 Temmuz’unda, sonrasında defalarca gideceğimi ve büyük değişimine tanık olacağımı bilmeden, ilk kez Erivan’a gittiğimde elimde upuzun bir yenecek yemek, görülecek yer, tanışılacak insan listem vardı. O zamanlar Erivan’a giden az sayıda insanın iki çok kıymetli rehberi vardı, Hrant Dink ve Sarkis Seropyan. Ben Hrant Dink’e sormuş, upuzun bir isim, yer, yemek listesi yapmıştım kendime. Listede Dink’in ‘Erivan’a biraz uzak ama görmeden gelme’ diyerek eklediği Khor Virap Manastırı vardı...

MAKALEYİ OKUYUN

Yerevan’da Kaybolun

image48

Yetvart Danzikyan, Genel Yayın Yönetmeni


Yerevan özellikle mimari ve tarihi açıdan birçok özellikler barındıran bir kent. Sovyet ve Ermeni mimarisinin en güzel örneklerine her köşe başında rastlayabilirsiniz. 

Ve hem Sovyet döneminin hem de Ermeni halkının kültür ve sanata verdiği önem sayesinde her köşe başında bir müzisyene, bir mimara, bir edebiyatçıya adanmış bir konservatuar, okul ya da kültür merkezi görebilirsiniz. 

MAKALEYİ OKUYUN
image49

Şarap; Bu Toprakların En Kadim ve Ayrılmaz Parçası


Pagan dönemi Ermenileri, yeni yılın Ağustos’un ikinci haftası başladığına inanırlarmış. Bu gün ayrıca Büyük Tanrıça Anahit’in günüymüş ve o gün üzüm kutsanırmış. Anahit’e saygı olarak üzümler, pınarlara, çeşmelere bırakılır ve ancak bu ritüeller gerçekleştikten sonra, o sene yeni olgunlaşmış olan üzümlerden yenebilirmiş. Anlayacağınız, üzümlerin okunmadan yenmesi yasakmış.

Türkiyeliler Ermenistan'ı Anlatıyor...

Yerevan'da Fıstık Ezmesİ ve Elma Dİlİmlerİ…

image50

Vildan AY, Gazeteci


Paris’in ünlü edebiyatçılar ile özdeşleşen ya da Londra’nın trend belirleyen kafeleri ile ilgili sayfalarca edebi metin üretilebilir. Peki ya Ermenistan? Erivan’ın kafeleri bir gezgine bilmediği, görmediği ne önerebilir? Özellikle öne çıkarılacak kadar iyi olabilirler mi? Bu soru işaretleri ile başlayalım. 


Erivan’a ilk gelişimde, bu şehri tekrar ziyaret edip edemeyeceğimden emin değildim. Turistliğin hakkını verip kendimi adanmış bir halde şehrin tarihi ve kültürel yerleri arasında savurdum. Birkaç yıl içinde şehre tekrar gelebileceğimi bilsem biraz soluklanırdım. O zaman kendime sağlamadığım molaların tadını ikinci ziyaretimde uzun uzun çıkardım. Yazının başlığı da öyle bir molanın anısı. 

MAKALEYİ OKUYUN

Yerevan’ın En Sevİlen Çİçekçİsİ Vartan’ın Hİkâyesİ

image51

Alin OZİNİAN, Siyasi Analist


Yerevan’ın merkezinde, özellikle yaz aylarında dolaşırken Vartan’ı mutlaka görür ve eğer bu ilk karşılaşmaysa şaşırısınız. Rengârenk bir motorsikletini beyaz fötr şapkasıyla süren Vartan’ın motoru, sepet sepet çiçekle doludur. “Çiçeklerin Efendisi” Vartan, Yerevan’ın en güleryüzlü, en mutluluk saçan çiçekçisidir.


Güzel bir akşamüstü, Yerevan’ın en işlek ve en lüks kafelerinin olduğu caddelerinin birinin kaldırımında, Vartan’ın rengârenk motorunun yanıbaşında Vartan ve ben, kuaför kızın pişirdiği kahveyi içiyoruz. Dünya gerçekten iyi bir yer mi acaba diye düşünüyorum… 

MAKALEYİ OKUYUN
image52

Haş: Hem Tanıdık, Hem Yabancı

Burak ONARAN, Akademisyen


Turist ziyaret ettiği ecnebi memleketleri kendi kültürüyle kıyaslamasıyla maruftur. Gördüklerini, duyduklarını, okuduklarını ve tattıklarını iki temel başlık altında tasnif eder: “Tıpkı bizdeki gibi” olanlar ve “aaa ne kadar farklı (acayip)” olanlar. Bu kategorilerin içinin nasıl doldurulacağına dair zihinsel antrenmanlar seyahat öncesi hazırlıkların bir parçasıdır. 

Türkiyeliler Ermenistan'ı Anlatıyor...

Haleplİ Ermeniler Ermenİstan’ı Baştan Sona Yenİledİ

image53

Serdar KORUCU, Araştırmacı- Gazeteci


Ermenistan’a ikinci gidişimdi. Amacım Türkiye’dekilerin ardından Ermenistan’daki Suriyelilerin yaşamlarına, hayat hikayelerine ulaşmaktı. Bu kez Türkiye içindeki projelerimden farklı olarak daha spesifik bir konum vardı: Halepli Ermenileri bulmak. 


MAKALEYİ OKUYUN

Bir Sİnefİlİn Gözünden Yerevan

image54

Melis BEHLİL, Akademisyen, Sinema Eleştirmeni


İstanbul’dan Erivan’a ilk seyahat, bilinmezliklerle dolu. Ancak şehre varır varmaz sorulardan eser kalmıyor; sesler, yüzler, kokular, tatlar hep yeni ama hep tanıdık. Ziyaretçisini geri çağıran şehirlerden Erivan. Yemesi içmesi bir yana kalsın, ben bir sinefilin gözünden anlatayım şehri. 

MAKALEYİ OKUYUN

Vernİsaj’da Bİr ‘Hatalar Müzesİ’

image55

Alin Ozinian, Siyasi Analist


Hata. Bu dükkandaki her şey bir anlık ya da uzun planlanan hataların eseri aslında ve o yönüyle bakıldığında gerçekten hüzünlü. Dükkanda kilimler dışında her şey farklı ağaçlardan yapılmış ve nedense dükkana ilk girdiğim andan beri Nazım Hikmet’in “Ne güzel şey hatırlamak seni. Sana tahtadan bir şeyler oymalıyım yine: bir çekmece, bir yüzük...” dizelerini hatırlatıyor.

MAKALEYİ OKUYUN
image56

Antep-Halep-İstanbul-Yerevan: Garo’nun Aşırı Güzel Hikayesi

Alin Ozinian, Siyasi Analist


Bu Antep-Halep-Istanbul-Yerevan hattında Garo’nun Aşırı Güzel Hikayesi, dinlemeye hazır mısınız? Yerevan artık eskisinden daha da güzel bir şehir oldu. 1990’lı yıllarda Diaspora’dan Ermenistan’a yeni bir hayat kurmak, buraya yerleşmek için gelen İranlı Ermeniler sayıca daha az olan Halepli, Beyrutlu, Amerikalı, Kanadalı ve diğer Ermenilere göre çoğunluk oluştururlardı. İranlı Ermenilerin kendilerine has bir “çevreleri” vardı ama biz Batı Ermenileri azdık, cılızdık. 1950’lerde Sovyetlere göçmüş Batı Ermenileri de artık adaptasyon süreçlerini nerdeyse tamamlayıp Ermenistanlı sayıldıklarından, yaz aylarındaki turist sezonu dışında sokaklarda Batı Ermenicesini zor duyardınız.